Avondetappe-ontwenning

Oh, wat mis ik De Avondetappe! Weinig mensen weten het, maar ik ben fan en dus volger van de Tour de France. De Avondetappe, onder de bezielde presentatie van Mart Smeets, geeft extra glans aan de toch al fonkelende drie weken bloed, zweet, tranen, sterven en opstaan, vechten en vallen, vriendschap en strategie (het is poëzie op de fiets). 

De helft van Nederland haat Mart Smeets. Volgens deze helft zijn er nogal wat redenen om hem te haten. Een kleine inventarisatie op internet levert onder meer de volgende argumenten op: 1. De zelfgenoegzaamheid spat van Mart af. 2. (ook te interpreteren als 1a) Hij beschouwt zijn gasten als mensen die vooral de taak hebben zijn grootheid te onderstrepen en in de Avondetappe zijn ze er dus niet om vragen te beantwoorden, maar om naar Mart te luisteren en zo nu en dan instemmend te knikken. 3. Mart draagt vaak rare overhemden of, bij frisse zomeravonden, Noorse truien. 4. Mart bedient zich van ‘dat samenzweerderig jongens-onder-elkaar wielerjargon’. Een forumbezoeker vat de haat beknopt samen: Mart is oud, verwaand, vol van zichzelf, pathetisch, een zelfverklaarde nestor, und so weiter. Dat weet ik, dat weet jij, dat weet heel Nederland’.

De andere helft van Nederland is echter gek op Mart Smeets, tenminste, dat moet haast wel, gezien de hoge kijkcijfers van De Avondetappe. Ik behoor tot deze tweede categorie. Ja, ik heb me in het verleden ook weleens gestoord aan zijn lelijke truien, zijn nestor-arrogantie en het voetjevrijen met Ria Visser in sfeerloze schaatshallen, maar Marts kwaliteiten doen mij dit alles vergeven.

Uit de mond van Mart Smeets is iedere zin een kunstwerk. Mart heeft inmiddels een groot oeuvre schitterende zinnen opgebouwd, maar een daarvan werd de afgelopen weken veelvuldig bespot dan wel bejubeld en is dus typerend voor de Martstijl: ‘Deze krachtmens Cancellara wil op vakantie met zijn vrouw. Dat is zijn andere kant, zijn zachte kant. Cancellara zegt: ik wil niet alleen bekendstaan als die verschrikkelijk grote sportman. Ik ben ook een andere mens. En met die andere mens hebben wij niets te maken. Dat vind ik een juiste constatering. Zijn vader zegt: jij doet dingen in huis, dat zijn vrouwendingen. Cancellara staat zo anders in het leven.’

Ik hou dus intens van dit soort zinnen. Ja, ze zijn krom. Ja, ze zwieren en schmieren en vliegen uit ontelbaar veel bochten, maar dat maakt ze juist zo schitterend. Ze zijn uniek en kunnen nooit meer precies zo worden herhaald. Mart is altijd enthousiast en geïnteresseerd en tilt de simpelste vragen, ondersteund door zijn intonatie, naar een hoog abstractieniveau waardoor er eigenlijk steevast naar de zin van het bestaan lijkt te worden geïnformeerd. ‘Vertel eens… (betekenisvolle blik) … hoe wordt een mens… (betekenisvolle zwiep met de pen)… sportfotograaf?’

Marts samenvatting van de koers is vaak levendiger dan het live verslag eerder die dag en hij doet het allemaal uit het hoofd met schitterende jaarlijks terugkerende oneliners als ‘De Tour wacht op niemand’. Deze zin wordt steevast gebezigd als een renner om wat voor reden dan ook (vallen, buiten tijd, doping) uit de ronde dreigt te vallen. Het voelt vertrouwd als Mart met de wijsheid (voor de haters: dooddoener) komt dat dit incident het peloton niet tot een algehele of tijdelijke stop van de etappe zal brengen. Mart tovert allerlei feiten uit zijn blote hoofd: ‘Weet u nog… het was 1967, de tijdrit in Saint Etienne, toen….’ of: ‘Weet u nog… Fausto Coppi op Alpe d’Huez in 1952?’ Nee, dat weet ik niet (ik ben weliswaar fan, maar heb een Tourgeheugen als een zeef waardoor ik amper weet wie er vorig jaar won), maar ik vind het zo heerlijk dat jij het weet, Mart!

Mart heeft hart voor de sportmens, zo blijkt uit het liefdevolle ‘Ja jong, daar ga je’ als een renner moet lossen en kent hun levensgeschiedenissen. Cancellara is niet Cancellara, maar ‘deze Zwitserse stoomlocomotief’. Wat me het meest is bijgebleven van de Armstrong-jaren is Marts commentaar daarop. Wanneer Armstrong demarreerde klonk het steevast: ‘Kijk, daar gaat ‘ie, tik tik tik tik’, waarmee Mart refereerde aan het lichte verzet waarmee Lance reed. Ten tijde van diens 7-jarige hegemonie sprak Mart bovendien steevast van de ‘doei-ik-ga-vast-etappe’ wanneer Armstrong aan de voet van de laatste col een demarrage plaatste. En in een televisie-interview zei Mart ooit tegen Lance: ‘Actually, you’re one of the nicest assholes I’ve ever met’.

Ik citeer nog een keer een forumbezoeker: ‘Zeggen dat Mart Smeets bejaard is en van tv af moet, is hetzelfde als heel hard gaan roepen dat Ivo Niehe misselijkmakend is of dat Daphne Deckers koud en dom is. Klopt allemaal als een bus, maar echt verheffende stukjes ga je er niet over schrijven.’ Dit stukje is ook niet bedoeld als een verheffend stukje, maar ik voel mij geroepen te schrijven dat Mart wat mij betreft niet van tv af moet (met de uitspraken over Ivo Niehe en Daphne Deckers kan ik enkel instemmen). Mart is bovendien niet bejaard. Veel mensen worden tegenwoordig honderd, wat Mart hooguit extra gerijpt maakt (en dus nog niet overjarig).

Het bordje

De Avondetappe is heerlijke en goedgemaakte zomertelevisie. Ik hou van het beginshot van het bordje dat aangeeft hoeveel kilometer het nog naar Parijs is. Ik hou van de prachtige locaties; romantische kasteeltjes, vloedlijnen, binnenplaatsen. Ik hou zelfs van Marts hemden, jasjes en truien (hun lelijkheid wordt namelijk overstemd door de mooie setting). Ik hou van de expertise aan tafel, bijeen gehouden door de sportverslaggever met de onovertroffen kunde. Het is een feest om drie weken lang in slaap te vallen met het geluid van klinkende wijnglazen en Dalida’s Buenas Noches Mi Amor. Het is in slaap vallen met alle indrukken van hoe een zomer moet zijn.

‘In tegenstelling tot wat de NOS eerder aankondigde, zal de omroep volgend jaar toch weer de Tourtalkshow ‘De Avondetappe’ uitzenden. Het is nog niet zeker hoe deze eruit gaat zien en wat de rol van Smeets zal zijn.’ Als ik een tip mag geven: precies zoals hij nu is en (dus) met Mart als presentator. Aan kwaliteit moet je niet tornen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s